ەرتە زامانعى سۋ قالاسى جانە قىزىل كەمە مادەنيەتى : جياشيڭداعى سانشيڭ جارىقتاندىرۋ نىسانى
جياشيڭ ، « حىچىڭ » دەپ تە اتالادى ، ياڭتسى وزەنى دالاسىنداعى قالالار شوعىرى مەن شاڭحاي ايماعىنداعى ماڭىزدى قالادır . ول حاڭجوۋ كولى ٴىرى كولى رايونىنىڭ وزەكتى قالاسى ، حاڭجوۋ ايماعىنىڭ ورتاشا قالاسى ، سونداي ـ اق شاڭحاي _ جياشيڭ _ حاڭجوۋ G60 عىلىم ـ تەحنيكا جاڭالىق اشۋ جولى بويىنداعى ورتاشا قالادır . جىجياڭ ولكەسىنىڭ شىعىس سولتۇستىك بولەگىندە ورنالاسقان بولىپ ، ياڭتسى وزەنى دالاسىنداعى حاڭجوۋ _ جياشيڭ _ حۋجوۋ تەڭىزى ويپاتىنىڭ ارتقى جاعىندا تۇرادى .
جياشيڭ دەسلەپتە چين پاتشالىعى كەزىندە اكىمشىلىك رايون رەتىندە قۇرىلعان ، ونىڭ 2000 جىلدان استام ۇزاق گۋمانيستىك تاريحى بار . بايىرعى كەزدەن بەرى ول گۇلدەنگەن جانە باي جەر بولىپ كەلەدى ، « بالىق پەن كۇرىشتىڭ جەرى » جانە « جىبەكتىڭ مەكەنى » دەگەن اتاققا يە بولعان . جياڭنان وڭىرىنىڭ تيپتىك سۋ قالاشىعى سيپاتىنا يە وسى مەملەكەتتىك تاريحي ، مادەنيەتتى قالا ماۋ دۇن ، جين يۇڭ ، شۇي جىمو سياقتى ايگىلى ادامداردى جەتىلدىرگەن .
« مىڭ جىلدىق تاريحقا يە سۋ قالاسى ، ٴبىر عانا قىزىل كەمە » – بۇل ۇزاق ۋاقىتتان بەرى ٴمان بەرىلگەن تاريحي جانە مادەنيەتتى قالانىڭ ۇلگىسى . بۇل جۇڭگو تاريحى بويىنشا سانسىز جۇڭگولىقتاردىڭ جۇڭگونىڭ گۇلدەنۋى ٴۇشىن قوسقان باتىل دايىندىقتارىن بەينەلەيدى . ولاردىڭ تىلەگى شۇعىلالى نۇر شاعىنا اينالىپ ، بولاشاق ۇرپاقتارىنىڭ بولاشاعىن جارىقتاندىرادى ، كۇن مەن ايمەن بىرگە ٴجۇرىپ ، نۇرلى كەلەڭلەپ كەلەدى .
جياشيڭ قالاسىنداعى قالالىق جولداردىڭ سىرتقى جاقتاعى جاقتاۋى ٴۇشىن جالپىلىق شەشىم بەرۋشى سەرىكتىك رەتىندە ، سانشيڭ جاقتاۋى قالانىڭ ەرەكشە مادەنيەت ەرەكشەلىكتەرى مەن دامۋ ۇستانىمدارىن ٴبىر تۇلعالاندىردى . بيونيكالىق جانە وسىزامانعى مينيماليستىك جوبالاۋ تەحنيكالارىن قولدانىپ ، سەرىكتىك كوركەم كورىنىستىك كوشە جاقتاۋى شىعارىپ جاسادى – LED كوشە جاقتاۋى جانە كۇن مەن ايدىڭ شۇعىلاسى ، بۇل ونىڭ سىرتقى جاقتاۋى نىساندارىنداعى نەگىزگى شىراق ۇلگىلەرىنىڭ ٴبىرى بولىپ تابىلادى .
جياشيڭ جۇڭگودا « بالىق پەن كۇرىشتىڭ ولكەسى » ، « جىبەكتىڭ مەكەنى » رەتىندە تانىلعان عانا ەمەس ، ەكونوميكالىق دامۋ جاعىندا دا ەلدەگى 20 ٴىرى قالا اراسىندا تۇرادى . ۇزدىك ادامدار مەن باي مۇرالارعا يە بولعان بۇل قالا ، گۇلدەنگەن لوتوس سياقتى ، شۇعىلالى جانە كوركەم . ٴاربىر بۇرىش جياشيڭنىڭ جاندى ومىرشەڭدىگى مەن العاباسار رۋحىن ايگىلەيدى .
بۇ جايناق كەۋدەسى نەلۇس گۇلىنىڭ پەرجەسىنەن إلهام العان بيونيكالىق جوبالاۋ كونسەپتى قولدانعان . ول تابيعي لەنيالاردى ساپالىلاندىرىپ ، وسى زامانعى جوبالاۋ پرينسيبىن ۇشتاستىرىپ ، ٴتىپتى دە جاقسارتۋ جۇزەگە اسىرىلعان . جايناقتىڭ باس بولەگى نەلۇس گۇلىنىڭ پەرجەسىنىڭ ٴپىشىنى بويىنشا جاسالعان ٴارى نەلۇس گۇلى فورماسىنداعى وزىندىك بۇيىمدارمەن بازارلانعان ، بۇل جاراسىمدىلىق پەن گۇلدەنۋدى بىلدىرەدى .
«Led كوشە شىراعى » سىرى جۇڭگو كورىنىس شىراعى سيلىعى ، جۇڭگو جارىقتاندىرۋ ينجەنەرياسى قوعامى سيلىعى ، ولكە دارەجەلى جاسىل شىراقتاندىرۋ سيلىعى جانە الادىن شىراعى سيلىعى سياقتى كوپتەگەن ماڭىزدى سالالىق سيلىقتاردى الدى . بۇل شىراقتار بازاردان كەڭ تانىم جانە جوعارى باعا الدى .
جياشيڭ قالاسىنىڭ قۇرىلۋ تاريحى 2000 جىلدان استام ، بۇل تاريح چين پاتشالىعى داۋىرىنە جايلايدى . جياشيڭ قالاسى جۇڭگو وركەنيەتىنىڭ دامۋىنا بايلانىستى دامىپ كەلگەن ٴارى ماۋ دۇن ، جين يۇڭ ، شۇي جىمو سياقتى ايگىلى ادەبيەت شىلەردى جەتىلدىرگەن . جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 1 ـ قۇرىلتايى وسى قالادا وتكىزىلگەن ، سوندىقتان جياشيڭ شىنىندا داڭقتى مۇراعا يە قالا .
كورىنىس رايوندارىندا قويىلعان كوشە شىراقتارى « كۇن مەن ايدىڭ شۇعىلاسى » بيونيكالىق جوبا بويىنشا جاسالعان . بۇل شىراقتار كۇن مەن ايدى باتىلدىقپەن جانە جاسامپازدىقپەن ٴبىر تۇلعا رەتىندە ۇشتاستىرعان . ول شىراقتار شىعاراتىن جارىق قالانى تولىق تولىقتاپ ، ماڭگىلىك شۇعىلاسپەن جارىقتانادى .
